Πολιτιστικά

Κατά τη διάρκεια όλου του χρόνου, στην περιοχή γύρω από τη Λίμνη του Στράτου, καθώς και στην ευρύτερη περιοχή της Δημοτικής Ενότητας Στράτου, πραγματοποιούνται πολιτιστικές και θρησκευτικές εκδηλώσεις.  Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο τρόπος με τον οποίο πραγματοποιούνταν οι γάμοι των «Βλάχων», κυρίως στο χωριό Στράτος.

Ο Βλάχικος Γάμος

Το Προξενιό

Στον βλάχικο γάμο το προξενιό θύμιζε την ομηρική εποχή. Αρχικά, οι προτάσεις προς την οικογένεια του κοριτσιού γίνονταν στον πατέρα ή σε έναν στενό συγγενή. Βασική προϋπόθεση για την έκβαση του προξενιού ήταν η καταγωγή και η οικονομική κατάσταση του κοριτσιού. Χαρακτηριστικό είναι μάλιστα το ρητό που λένε σήμερα οι Βλάχοι: “Πάρε σκύλα από κοπάδι και γυναίκα από τζάκι”.

Ο Αρραβώνας

Κάποιο βράδυ ο πατέρας ή ο θείος του κοριτσιού πήγαιναν στο σπίτι του αγοριού, με ένα παγούρι γεμάτο ούζο, για να «πιάσουν το χέρι». Στη συνέχεια, η οικογένεια του αγοριού ετοίμαζε ένα άσπρο μαντήλι, όπου τοποθετούνταν μαύρες σταφίδες, λουκούμια και ένα νόμισμα, για να τα πάνε στο κορίτσι (υποψήφια νύφη).

Οι Προετοιμασίες

Μία εβδομάδα πριν από το γάμο άρχιζαν οι προετοιμασίες. Αρχικά, οι άντρες μάζευαν ξύλα από το δάσος ή -όπως λέγονται στα βλάχικα- «κάγκανα», για να τα κάψουν στο τζάκι και να βράσουν στα καζάνια φαγητά. Στη συνέχεια, ακολουθούσαν τα «φλαμπούνια» και η συγκέντρωση στο σπίτι του γαμπρού για να «πιάσουν τα προζύμια», κατά τη διάρκεια των οποίων τραγουδούσαν. Έπειτα, σειρά είχε το ξύρισμα του γαμπρού κατά τη διάρκεια του οποίου, πάλι, τραγουδούσαν.

Το Φαγητό

Το παραδοσιακό γαμήλιο φαγητό ήταν βραστό πρόβατο, κοκκινιστό με μακαρόνι χονδρό. Σερβίρονταν πάντα ζεστό και ήταν αρκετά πικάντικο. Συνοδεύονταν με κόκκινο κρασί. Την ακριβή συνταγή τη γνωρίζουν λίγοι σήμερα, οι οποίοι μάλιστα καλούνται να μαγειρέψουν στους γάμους. Ένα απλό κοκκινιστό πρόβατο με μακαρόνι χονδρό δεν έχει καμία σχέση με το γαμήλιο φαγητό των Βλάχων. Ένα από τα μυστικά είναι ότι όλα τα υλικά (και τα μακαρόνια) βράζουν από την αρχή μαζί, ενώ σε κάθε καζάνι αντιστοιχεί ένα πρόβατο.

H Κούπα

Μετά το φαγητό, ο γαμπρός και ο πατέρας του περνούσαν μπροστά από τον κάθε καλεσμένο κρατώντας μια κούπα – ή «απορίε» στα βλάχικα. Στην κούπα έριχνε ο καθένας τη σχετική ευχή και έναν φάκελο με χρήματα.

Στις μέρες μας, στις περισσότερες περιπτώσεις, ακολουθούνται μερικά μόνο από τα έθιμα του Βλάχικου Γάμου.

Παναγία των Βλαχερνών

Στις 1 και 2 Ιουλίου, η ενορία του Αγίου Γεωργίου της Λεπενούς, εορτάζει το Ιερό Παρεκκλήσιο  της «Παναγίας της εν Βλαχέρναις», που βρίσκεται σε απόσταση 700  μέτρων, ανατολικά από το κέντρο του χωριού. Το παρεκκλήσιο ανεγέρθηκε στις αρχές της πρώτης δεκαετίας του 20ου αιώνα. Αιτία για την ανέγερση του παρεκκλησίου ήταν η θαυματουργική ανεύρεση Ιερής Εικόνας της Θεοτόκου.

Το έτος 1903, η Υπεραγία Θεοτόκος εμφανίστηκε μέσω οράματος στην Βασιλική Μεσινδιάνου, ευλαβή κάτοικο του χωριού Λεπενούς, και της υπέδειξε τον τόπο στον οποίο βρισκόταν θαμμένη η εικόνα της. Η Βασιλική συμπαραστατούμενη από τον ιερέα του χωριού και αρκετούς κατοίκους, σκάβοντας στο σημείο όπου η Παναγία είχε υποδείξει στο όραμά της, εντόπισαν μια πέτρα μεγάλου μεγέθους, με εσωτερική λαξευτή εσοχή εντός της οποίας βρίσκονταν η εικόνα της Θεοτόκου, αγιογραφημένη  σε μουσαμά, φέροντας την επιγραφή «Παναγία η εν Βλαχέρναις».

Με υπεράνθρωπες προσπάθειες, λαμβάνοντας υπόψη τις οικονομικές συνθήκες της υπαίθρου στις αρχές του 20ου αιώνα, η Γερόντισσα Βασιλική με δωρεές των κατοίκων της Λεπενούς ανήγειρε το Παρεκκλήσιο, που σώζεται ως σήμερα. Μετά την ανεύρεση της Ιερής Εικόνας, η Βασιλική αφιερώθηκε ολοτελώς στην Παναγία. Εμπιστεύθηκε το σύζυγο και τα παιδιά της στην πρόνοια του Θεού και διέμεινε ως μοναχή σε παραπλήσιο κτίσμα του Ναού, διακονώντας πνευματικά του προσκυνητές.

Το Ναΐδριο και η Ιερή Εικόνα της Θεοτόκου, αποτελούσε και συνεχίζει να αποτελεί σπουδαίο προσκύνημα για το χωριό της Λεπενούς, την περιοχή του Βάλτου, του Ξηρομέρου και του Αγρινίου από την εποχή του Μεσοπολέμου έως σήμερα. Αρκετές, είναι οι διηγήσεις προσκυνητών, οι οποίοι αναφέρουν θαυματουργικές επεμβάσεις της Παναγίας των Βλαχερνών στη ζωή τους.

Έτσι κάθε χρόνο τις ημέρες αυτές γίνονται πολλές εκδηλώσεις στη Λεπενού και το καθιερωμένο πανηγύρι στην πλατεία του χωριού.